Hướng Dẫn Bảo Trì Và Phát Hiện Sự Cố Đứt Gãy Trên Đường Dây Cáp Nhôm Vặn Xoắn

Cáp nhôm vặn xoắn (cáp ABC) là loại dây dẫn chủ lực trong hệ thống lưới điện hạ thế nhờ những ưu điểm vượt trội về chi phí, trọng lượng và độ bền cơ học. Tuy nhiên, do đặc thù liên tục phải vận hành ngoài trời và chịu tác động kéo căng liên tục, đường dây có thể gặp phải các sự cố hỏng hóc theo thời gian. Trong đó, sự cố đứt gãy cáp nhôm (đứt gãy lõi ngầm bên trong lớp vỏ bọc) là một trong những lỗi nguy hiểm và khó phát hiện nhất.

Bài viết dưới đây từ các chuyên gia kỹ thuật của Capdienchinhhang.vn sẽ hướng dẫn bạn quy trình bảo trì tiêu chuẩn và các phương pháp tầm soát, phát hiện sớm sự cố đứt gãy trên đường dây cáp nhôm vặn xoắn.

1. Nguyên nhân dẫn đến sự cố đứt gãy cáp nhôm vặn xoắn

Mặc dù được bảo vệ bởi lớp vỏ cách điện XLPE dày dặn, lõi nhôm bên trong bó cáp vặn xoắn vẫn có nguy cơ bị tổn thương bởi các tác nhân sau:

• Quá tải nhiệt dài hạn: Khi dòng điện vượt quá công suất thiết kế, lõi nhôm bị nóng lên liên tục làm thay đổi cấu trúc cơ học, khiến nhôm trở nên giòn và dễ gãy hơn dưới sức căng.

• Tác động cơ học ngoại cảnh: Cây cối gãy đổ đè vào đường dây, gió bão lớn giật mạnh vượt quá sức căng bề mặt cho phép của dây hoặc phương tiện giao thông va quệt.

• Hiện tượng oxy hóa tại điểm nối: Nếu thợ thi công dùng kẹp rẽ nhánh (IPC) kém chất lượng hoặc không chụp mũ bảo vệ chống nước, nước mưa sẽ thấm vào lõi nhôm gây ra ăn mòn hóa học, làm mủn và đứt các sợi nhôm nhỏ.

• Thi công lấy độ võng sai kỹ thuật: Kéo cáp quá căng khiến lực kéo cơ học tác động lên dây luôn ở mức cực đại, lâu ngày gây ra hiện tượng mỏi kim loại và đứt ngầm.

2. Các dấu hiệu nhận biết đường dây đang gặp sự cố

Trước khi đường dây bị đứt rời hoàn toàn, hệ thống điện thường phát ra các “tín hiệu cảnh báo” mà bạn cần đặc biệt lưu ý:

• Điện áp chập chờn, sụt áp mạnh: Đèn chiếu sáng trong nhà bị nhấp nháy, các thiết bị công suất lớn (tủ lạnh, điều hòa) không thể khởi động do dòng điện truyền qua lõi nhôm bị suy giảm tại vị trí đứt gãy ngầm.

• Hiện tượng mất pha: Đối với mạng điện 3 pha sử dụng cáp nhôm vặn xoắn 4 lõi, nếu một trong ba lõi pha bị đứt gãy hoàn toàn, các động cơ 3 pha sẽ dừng hoạt động hoặc tiếng kêu rú bất thường do mất pha.

• Tiếng phóng điện râm ran: Tại các điểm tiếp xúc sắp đứt, dòng điện sẽ phóng hồ quang qua các sợi nhôm còn sót lại, tạo ra tiếng nổ lách tách nhỏ (hiện tượng mô-ve), đặc biệt dễ nghe thấy vào những ngày trời mưa ẩm.

3. Các phương pháp phát hiện sự cố đứt gãy lõi cáp nhôm

Khi nghi ngờ đường dây gặp sự cố đứt gãy ngầm bên trong lớp vỏ bọc XLPE, kỹ thuật viên có thể áp dụng các phương pháp tầm soát sau:

3.1. Phương pháp kiểm tra trực quan (Visual Inspection)

Dùng ống nhòm kỹ thuật hoặc quan sát bằng mắt thường dọc theo tuyến cáp. Tìm kiếm các vị trí vỏ cáp bị biến dạng, phồng rộp, đổi màu do nhiệt độ cao, hoặc các đoạn dây bị chùng xuống bất thường do một vài sợi nhôm chịu lực bên trong đã bị đứt.

3.2. Sử dụng camera tầm nhiệt (Thermal Imaging)

Đây là phương pháp hiện đại và cực kỳ hiệu quả đối với lưới điện trên không. Khi lõi nhôm bị đứt gãy một phần, điện trở tại điểm đó sẽ tăng vọt, sinh ra nhiệt lượng rất lớn. Khi quét camera nhiệt dọc tuyến cáp, vị trí gặp sự cố sẽ hiển thị vệt đỏ/cam rực rỡ (điểm nóng – hotspot), giúp định vị chính xác vị trí lỗi mà không cần bóc vỏ dây.

3.3. Đo điện trở cách điện và định vị lỗi bằng máy chuyên dụng

Sử dụng đồng hồ Megohmmeter hoặc thiết bị đo xung phản xạ TDR (Time-Domain Reflectometer). Bằng cách phóng một xung điện dọc theo lõi cáp nhôm, máy sẽ đo thời gian xung điện phản hồi trở lại khi gặp điểm đứt gãy, từ đó tính toán chính xác khoảng cách (mét) từ điểm đo đến điểm gặp sự cố.

4. Quy trình bảo trì cáp nhôm vặn xoắn định kỳ đúng kỹ thuật

Để ngăn ngừa tối đa rủi ro đứt gãy dây, đơn vị quản lý vận hành hoặc chủ đầu tư cần thực hiện công tác bảo trì cáp nhôm vặn xoắn định kỳ (6 tháng hoặc 1 năm một lần) theo các bước:

• Bước 1: Phát quang hành lang tuyến: Cắt tỉa triệt để các cành cây có nguy cơ gãy đổ, va quệt vào đường dây cáp ABC khi có giông bão.

• Bước 2: Kiểm tra phụ kiện treo néo: Kiểm tra các kẹp xiết cáp (kẹp ngừng), gông treo xem có bị lỏng, rỉ sét hay nứt vỡ hay không. Điều chỉnh lại độ võng của dây cáp nếu thấy dây bị chùng quá mức tiêu chuẩn.

• Bước 3: Siết lại các điểm đấu nối: Kiểm tra toàn bộ kẹp rẽ nhánh IPC, hộp chia dây. Nếu phát hiện điểm nối bị đen, chảy nhựa do nhiệt, phải tiến hành thay thế kẹp IPC mới ngay lập tức. Tuyệt đối không quấn băng dính qua loa tại các điểm mô-ve.

5. Giải pháp xử lý khi phát hiện cáp nhôm bị đứt gãy

Nếu đoạn cáp nhôm vặn xoắn chỉ bị đứt gãy một vài sợi nhỏ tại điểm nối rẽ nhánh, có thể cắt bỏ đoạn lỗi và đấu nối lại bằng kẹp IPC mới hoặc ống nối ép bọc XLPE chuyên dụng.

Tuy nhiên, nếu sợi cáp đã bị rão, lão hóa vỏ cách điện hoặc đứt gãy ngầm nhiều đoạn do sử dụng nhôm tái chế kém chất lượng, giải pháp an toàn và tiết kiệm chi phí dài hạn nhất là thay thế bằng đường dây mới.

Để công trình vận hành bền bỉ suốt 20-30 năm mà không lo sự cố đứt gãy, việc lựa chọn vật tư ngay từ đầu là yếu tố sống còn. Capdienchinhhang.vn tự hào là đại lý phân phối các dòng cáp nhôm vặn xoắn 2 lõi, 3 lõi, 4 lõi chính hãng từ Cadivi, LS Vina, Cadisun, Trần Phú… đạt tiêu chuẩn TCVN với hàm lượng nhôm nguyên chất cao, sức căng dứt vượt trội và vỏ bọc XLPE kháng tia UV tuyệt đối.

Liên hệ ngay với Capdienchinhhang.vn để nhận tư vấn kỹ thuật chuyên sâu và bảng báo giá vật tư điện hạ thế với mức chiết khấu tốt nhất thị trường!