Điện áp bước là gì? Nguyên nhân và cách phòng tránh an toàn nhất
Trong lĩnh vực an toàn điện, điện áp bước là một khái niệm cực kỳ quan trọng nhưng không phải ai cũng hiểu rõ. Đây là nguyên nhân dẫn đến nhiều tai nạn thương tâm khi có sự cố đứt dây điện hoặc sét đánh. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất và cách bảo vệ mình trước mối nguy hiểm này.
Điện áp bước là gì?
Điện áp bước là điện áp giữa hai chân của một người khi đứng trên mặt đất có dòng điện chạy qua, cụ thể là khoảng cách giữa hai bước chân (thường quy ước là 0.8 mét).
Khi một dây dây dẫn điện cao thế bị đứt và rơi xuống đất, hoặc khi sét đánh xuống một điểm, dòng điện sẽ lan tỏa vào lòng đất từ điểm tiếp xúc đó. Càng gần điểm tiếp xúc, điện thế càng cao; càng xa điểm tiếp xúc, điện thế càng giảm dần. Nếu bạn đứng trong vùng này và hai chân đặt ở hai điểm có điện thế khác nhau, một dòng điện sẽ chạy qua cơ thể bạn từ chân này sang chân kia. Đó chính là điện áp bước.
Nguyên nhân hình thành điện áp bước
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của điện áp bước trong thực tế, phổ biến nhất bao gồm:
Sự cố đứt dây dẫn: Cáp điện lực (đặc biệt là cáp trung thế và cao thế) bị đứt do bão lũ, cây đổ hoặc xe va chạm, khiến đầu dây điện chạm trực tiếp xuống đất.
Sét đánh: Khi sét đánh xuống đất hoặc các cột thu lôi, một lượng năng lượng khổng lồ sẽ tản vào đất, tạo ra vùng điện áp bước xung quanh điểm tiếp nhận.
Hệ thống nối đất bị lỗi: Khi thiết bị điện bị rò rỉ điện ra vỏ và hệ thống nối đất (tiếp địa) không đảm bảo, dòng điện rò sẽ tản vào đất gây nguy hiểm.
Hư hỏng cách điện của cáp ngầm: Các loại cáp ngầm hạ thế hoặc trung thế nếu bị hỏng lớp vỏ cách điện PVC/XLPE do tác động cơ học hoặc lão hóa cũng có thể gây ra hiện tượng này.
Cơ chế gây nguy hiểm của điện áp bước
Độ nguy hiểm của điện áp bước phụ thuộc vào hai yếu tố chính:
Trị số điện áp: Hiệu điện thế giữa hai chân càng lớn, dòng điện qua người càng mạnh.
Khoảng cách bước chân: Bước chân càng dài, hiệu điện thế giữa hai điểm đặt chân càng lớn, dẫn đến nguy hiểm càng cao.
Mặc dù dòng điện của điện áp bước thường chỉ đi qua phần dưới cơ thể (hai chân), nhưng nó có thể gây co thắt cơ mạnh khiến nạn nhân bị ngã. Khi ngã xuống, khoảng cách giữa các điểm tiếp xúc của cơ thể với đất (ví dụ từ tay đến chân) sẽ lớn hơn rất nhiều, dẫn đến dòng điện đi qua tim và gây tử vong nhanh chóng.
Cách xử lý an toàn khi rơi vào vùng có điện áp bước
Nếu bạn vô tình phát hiện mình đang đứng trong vùng có điện áp bước (thường là gần vị trí dây điện rơi hoặc khu vực trạm biến áp đang có sự cố), hãy bình tĩnh thực hiện các bước sau:
Tuyệt đối không được chạy: Chạy sẽ làm khoảng cách giữa hai chân lớn hơn, làm tăng điện áp bước.
Di chuyển bằng cách chụm chân: Chụm hai chân sát nhau và dịch chuyển từng chút một (kiểu lê chân trên mặt đất) sao cho hai chân không rời nhau và không rời mặt đất.
Nhảy lò cò một chân: Đây là một cách hiệu quả vì dòng điện không thể tạo thành mạch kín chạy qua cơ thể nếu bạn chỉ tiếp xúc với đất bằng một điểm duy nhất. Tuy nhiên, cách này dễ gây ngã, nên cần hết sức cẩn thận.
Tránh xa điểm sự cố: Di chuyển dần ra xa điểm dây điện rơi ít nhất 10 mét để đảm bảo an toàn.
Tầm quan trọng của việc sử dụng cáp điện chất lượng
Để giảm thiểu các sự cố rò rỉ điện và đứt dây gây ra điện áp bước, việc lựa chọn các thương hiệu dây cáp điện uy tín là điều tiên quyết. Tại Capdienchinhhang.vn, chúng tôi chuyên phân phối các sản phẩm đạt tiêu chuẩn TCVN và IEC từ các nhà sản xuất hàng đầu:
Cadivi: Thương hiệu quốc gia với các dòng cáp hạ thế, trung thế có lớp cách điện XLPE cực bền, chịu nhiệt đến 90 độ C.
Trần Phú: Nổi tiếng với độ tinh khiết của đồng, đảm bảo dẫn điện tốt và giảm thiểu rủi ro đứt ngầm.
Cadisun: Sản phẩm đa dạng, từ dây dân dụng đến cáp chống cháy, đáp ứng mọi yêu cầu khắt khe về an toàn.
LS Vina: Chuyên cung cấp các giải pháp cáp cao thế và trung thế với công nghệ từ Hàn Quốc.
Goldcup: Uy tín trong các dòng cáp chuyên dụng cho công nghiệp và ô tô.
Việc lắp đặt hệ thống bảo vệ, ngắt điện tự động khi có sự cố dòng rò cũng là giải pháp hữu hiệu để ngăn chặn nguy cơ từ điện áp bước ngay từ đầu.
Lưu ý: Thông tin trên mang tính chất tham khảo kiến thức. Trong trường hợp xảy ra sự cố điện, hãy gọi ngay cho cơ quan điện lực địa phương. Để được tư vấn về các loại dây cáp điện an toàn và nhận bảng giá mới nhất với chiết khấu tốt, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp hotline của Capdienchinhhang.vn. Giá cả thị trường luôn biến động, chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn nhanh nhất!
